Turizm ve Ekonomiye İlişkin Temel Kavramlar
Turizm ürününü oluşturan unsurlar nelerdir? Sıralayınız.
Turizm ürününü oluşturan unsurlar beş grupta ele alınmaktadır.
* çekicilik,
* etkinlikler,
* ulaşılabilirlik,
* turizm işletmeleri ve
* imajdır
Çekicilik, turistin seyahat etmek istediği bir yeri, diğer bir yere tercih etmesini etkileyen unsurlar olarak açıklanabilir. Turizm ürününde çekiciliği belirleyen unsurlar nelerdir? Sıralayınız.
Turizm ürünün en önemli unsurlarından biri, çekiciliktir. Bir başka anlatımla bir bölgenin veya bir mal veya hizmetin turizm ürünü olarak dikkate alınabilmesi için, çekici olması gerekmektedir. Çekicilik, turistin seyahat etmek istediği bir yeri, diğer bir yere tercih etmesini etkileyen unsurlar olarak açıklanabilir. Turizm ürününde çekiciliği belirleyen unsurlar dört gruba ayrılabilir.
* doğal unsurlar,
* sosyo-kültürel unsurlar,
* ekonomik unsurlar ve
* psikolojik unsurlardır
Turizm ürününü oluşturan bir unsur da etkinliklerdir. Etkinliklere beş örnek veriniz.
* festival,
* fuar,
* kongre,
* bayram,
* şenlik,
* karnaval ve
* spor organizasyonları
Turizm işletmelerini tipik ve tipik olmayan biçiminde ikiye ayrılmaktadır. Tipik ve tipik olmayan turizm işletmelerini kısaca açıklayınız.
Tipik turizm işletmeleri, tamamen turizme bağımlı işletmelerdir. Turist olmazsa olmayacak işletmeler bu sınıflandırma da yer alır. Örneğin oteller ve tur satan işletmeler turizm olayına tamamen bağımlı olduklarından bu sınıfta yer alırlar.
Tipik olmayan turizm işletmeleri ise turizme kısmen bağımlı işletmelerdir. Turizm olayı olmasa da yine de faaliyette bulunabilecek işletmeler bu sınıfta yer alır. Örneğin şehirdeki lokantalar, mücevher, deri, hediyelik eşya dükkânları gibi işletmelerin varlıkları tam anlamıyla turizme bağımlı değildir.
Tipik turizm işletmelerinden biri olan ikincil konutları kısaca açıklayınız.
İkincil konutlar, bağımsız ünitelerde tatil yapmak isteyenlere cevap vermek ve iç turizmi canlandırmak için turizme kazandırılması amaçlanan yazlık evler olarak ifade edilir.
Turizm değer zinciri, turizm sektörünün stratejik olarak temelini oluşturan birincil ve destekleyici faaliyetler dizilerinden oluşmaktadır. Destekleyici faaliyetler dizisi ile ifade edilmek istenen nedir? Açıklayınız.
Turizm sektörüyle doğrudan ilişki içerisinde olmayan fakat turizm sektörü üzerinde dolaylı etkiye sahip
* ulaşım,
* altyapı,
* insan kaynakları, * teknoloji ve sistem geliştirme ve
* birtakım tamamlayıcı mal ve hizmetler turizm değer zincirinin destekleyici faaliyetler dizisi arasında yer almaktadır.
Sağlık turizmi, kişilerin birincil motivasyonları olarak fiziksel, zihinsel veya ruhsal sağlığa katkısı olan tıbbi ve sağlıklı yaşam temelli faaliyetleri içeren bir turizm türüdür. Sağlık turizmi şemsiyesi altında hangi turizm türleri vardır? Açıklayınız.
Sağlık turizmi, wellness turizmi ve medikal turizm türlerini kapsayan şemsiye bir terim olarak ifade edilebilir.
Wellness turizmi, fiziksel, zihinsel, duygusal, mesleki, entelektüel ve ruhsal gibi insan yaşamının tüm ana bileşenlerini iyileştirmeyi ve dengelemeyi amaçlayan bir tür turizm faaliyetidir.
Medikal turizm, kanıta dayalı tıbbi şifa kaynakları ve hizmetlerinin kullanımını içeren bir turizm faaliyetidir. Bu faaliyetler tanı, tedavi, önleme ve rehabilitasyonu içerebilmektedir.
İktisat bilimi mikro iktisat ve makro iktisat olarak iki ayrı bölüm hâlinde incelenir. Mikro iktisat ve makro iktisadın çalışma alanları nelerdir?
Mikro iktisat, toplumu oluşturan ve ekonomik karar birimleri olarak adlandırdığımız bireyler ve firmaların davranışlarını analiz eder.
Makro iktisat, ekonominin bütününü, genel görünümünü inceleyen daldır. Makro iktisat toplumun tümünü ele alır ve toplam verilerle ilgilenir. Ekonomik hayatın bütününü inceler.
İkame ve tamamlayıcı mal nedir? Örneklerle açıklayınız.
Birbiri yerine kullanılabilen mallara ikame ya da rakip mal denir. Nohut-fasulye, pirinç-bulgur, çay-kahve ikame mallara örnektir.
Biri olmadan diğerinin kullanımının mümkün olmadığı mallara tamamlayıcı mal denir. Konserve kutusu-konserve, otomobil-benzin, dolma kalem-mürekkep gibi mallar tamamlayıcı mallara örneklerdir.
Malların miktar ve faydalarının artırılabilmesi için ihtiyaç duyulan kaynaklara üretim faktörleri denir. Dünyada hiçbir mal veya hizmet, üretim faktörlerinden herhangi biri olmazsa vücuda gelemez. Bu üretim faktörleri nelerdir? Sıralayınız.
Üretim Faktörleri:
* emek,
* sermaye,
* doğal kaynaklar ve
* girişimcidir.
Bazı kaynaklar girişimci faktörünü emek faktörü içinde değerlendirerek üçlü bir tasnife gitmektedirler.
Fırsat maliyeti nedir? Kısaca açıklayınız.
Fırsat maliyeti, bir şeyin seçilmesi nedeniyle vazgeçilen en iyi alternatifin değerine fırsat maliyeti denir. Kısaca bir kararı uygularken vazgeçilen karar şeklinde tanımlayabiliriz. Örneğin, arkadaşlarınızla kafede sohbet etmeye gittiğinizde, aynı saatlerde oynanan çok sevdiğiniz bir diziyi seyredememiş olacaksınız.
Fiziki verimlilik ve nakdi verimlilik kavramlarını açıklayınız.
Üretimde kullanılan girdiler ve elde edilen üretim, miktar yönüyle dikkate alındığında fiziki verimlilik, sözkonusu girdiler ve üretimin parasal değeri dikkate alındığında ise nakdi verimlilik hesaplanmış olacaktır.
Ülkeler için hem gelir getirici hem de istihdam yaratıcı etkisinin olması, turizmin önemini ekonomik olarak da ortaya koymaktadır. Bu noktadan hareket ederek turizmin önemi maddeler halinde yazınız.
* Turizm, küresel boyutta tüm dünyada yaşayan kişileri ilgilendiren, bir üretim ve tüketim olayıdır.
* Turizm, sağladığı döviz girdileri ile dış ödemeler ve dış ticaret dengelerini düzeltici bir sektördür.
* Turizm, milli gelire katkı sağlayan ve ülke ekonomisini geliştiren bir hizmet sektörüdür.
* Turizm, iş ve istihdam sağlayıcı bir özellik taşımaktadır.
* Turizm, doğal, kültürel ve sosyal çevreyi korumanın, geliştirmenin önemli bir aracıdır.
* Turizm, toplum olarak gelişmenin itici ve sürükleyici bir elemanıdır.
Dünya turizmi içinde, Türkiye' nin yerini kısaca tartışınız.
Dünya Turizm Örgütü 2018 Turizm Raporu’na göre en çok turist ağırlayan ilk on ülke arasında Türkiye' nin de aralarında olduğu sadece üç gelişmekte olan ülke (Türkiye, Meksika, Tayland) bulunmaktadır.
Rapora göre 2018 ile bir önceki yıldaki turist sayısı karşılaştırıldığında ise en büyük artış oranını gelişmekte olan ülkelerden Türkiye yakalamıştır.
Türkiye turist sayısını yüzde 22 arttırırken Tayland yüzde 8 ve İtalya yüzde 7 arttırdı. İlk 10’daki diğer ülkelerin turist sayısı yüzde 5 civarında artarken turist sayısı düşen tek ülke yüzde 4 ile İngiltere oldu.
Kapitalist ve sosyalist ekonomik düzen ile ilgili kısa bilgi veriniz.
Kapitalist ekonomik düzen, bireylerin özel mülkiyet ve girişim hakkının olduğu, üretim, tüketim, bölüşüm ve değişim işlerinin piyasalarda ve serbestçe işleyen fiyat mekanizması tarafından düzenlendiği sistemdir.
Sosyalist ekonomik düzen, kapitalist ekonomik düzenin tersine, hangi malların, nasıl ve kimler tarafından üretileceği sorularının cevabı merkezi planlamada yatmaktadır. Bu sistemde, hür girişim ve mülkiyet hakkı yoktur. Üretim faktörleri tüm toplumun ortak malıdır ve merkezin kararlarıyla hangi malların üretileceği konusunda bir araya gelirler.
Bir ülkede ekonomik faaliyetler içinde yer alan birimlere ekonomik birimler denir. Ekonomik birimler hangileridir? Sıralayınız.
* hanehalkı,
* firmalar ve
* devlet
Üretim faktörlerinden biri de girişimcidir. Girişimcinin özelliklerini maddeler halinde sıralayınız.
* Üretim faktörlerini bir araya getirerek, üretime koşan kişidir.
* Girişimci gerçek kişiler olabildiği gibi tüzel kişiliklerde olabilir.
* Girişimcinin üretim faktörlerini bir araya getirmek suretiyle gerçekleştirdiği üretim sonucunda elde ettiği paya kâr denir.
Değer, kullanım değeri ve değişim değeri nedir? Kısaca açıklayınız.
Değer: Ekonomik mal ve hizmetlere verilen nispi öneme değer denir. Fayda mutlak, değer nispi bir büyüklüktür. Değerden söz edilirken bir karşılaştırmadan söz edilmektedir.
Kullanım Değeri: Bir malın bireylere sağladığı faydanın başka bir malın faydası ile karşılaştırılması neticesinde mala verilen
nispi önemdir. Kitap okumak ile film seyretmek kişinin kararındaki sübjektif bir yargıdır. Kişi için hangisi daha faydalı ise o daha değerlidir.
Değişim Değeri: Bir mal veya hizmetin, başka bir mal ya da hizmetle değiştirilebilme oranıdır. Örneğin bir cep telefonu, iki uçak bileti ile aynı fiyata sahipse, bir cep telefonu iki uçak bileti değerindedir.
Ekonomik mal ve serbest mal nedir? Açıklayınız.
İnsan ihtiyaçlarını doğrudan ya da dolaylı olarak karşılama özelliğine sahip her türlü fiziksel varlığa mal denir.
Doğada her istenildiğinde serbest olarak bulunamayan, elde edilebilmesi için mutlaka belirli bir çaba harcanması ya da bir bedel ödenmesi gereken mallara ekonomik mal denir. Ekmek, araba, kalem, konaklama hizmeti, ulaştırma hizmeti gibi vb.
Doğada her istenildiğinde bulunabilen ve hiçbir çaba sarf etmeden ya da bedel ödenmeden elde edilebilen mallara ise serbest mal denir. Hava, su, güneş vb. gibi mallar ekonomik olmayan mallardır.
Otel, motel ve pansiyon nedir? Kısaca açıklayınız.
Otel, asıl amacı konukların geceleme gereksinimlerini karşılamak olan konaklama işletmeleridir. Bununla birlikte yeme-içme, dinlenme, eğlence gibi yardımcı ve tamamlayıcı birimleri de bünyelerinde bulundurabilen oteller, kâr etmek amacıyla
çalışan, sosyal ve ekonomik hizmet işletmeleridir.
Motel, araçlarıyla yolculuk yapanların konaklama, yeme-içme gereksinimlerini karşılayan konaklama işletmeleridir. Moteller genellikle yerleşim merkezleri dışında kara yolu güzergâhı ve yakın çevrelerinde bulunurlar.
Pansiyon, yönetimleri oldukça basit olan konaklama ve yeme-içme hizmeti verebilen ev tipi işletmelerdir.