MİKROFONLAR VE SES MİKSERLERİ
Mikrofon nasıl çalışır?
Akustik ses enerjisi mikrofonlar aracılığıyla elektrik enerjisine çevrilir ve ses sinyali oluşur.
Mikrofonların ürettiği ses sinyalini kontrol etmek ve kaydetmek istenildiğinde, bu işlem hangi yollarla yapılabilir?
Mikrofonların ürettiği ses sinyalini kontrol etmek ve kaydetmek istenildiğinde, bu işlem iki farklı yolla yapılır. Ses sinyali doğrudan bir ses kayıt cihazına ya da bir mikser aracılığı ile ses kayıt cihazına gönderilebilir.
Ses monitörlerinini işlevi nedir?
Ses, monitörler aracılığıyla izlenir ve dinlenir.
Ses aniden yükseldiğinde yükselen voltaj seviyelerinin kontrolü nasıl sağlanır?
Ses aniden yükseldiğinde voltaj seviyeleri de yükselir. Voltaj seviyesindeki yükselmeler belli bir sınırdan sonra ses cihazı tarafından karşılanamaz ve ses sinyali bozulur. Sinyal seviyesindeki bu değişimlerin kontrolü ses operatörü aracılığıyla yapılır.
Sesin izlenmesinde hangi ses seviye göstergeleri kullanılır?
Sesin izlenmesinde “Volume Unit Meter, VU”, “Program Peak Meter, PPM” ve “Decibel Full Scale, dBFS” olarak tanımlanan ses seviye göstergeleri kullanılır.
Ses cihazlarının kalibrasyonu nasıl yapılır?
-
Mikserin çıkışından alınan kablo, ses kayıt cihazının girişine bağlanır.
-
Mikser üzerindeki 1 kHz test sinyalinin düğmesine basılır. Eğer mikser üzerindeki ses seviye göstergesi VU metre ise; test sinyalinin seviyesi “0 VU” seviyesine ayarlanır.
-
Ses kayıt cihazına gelen test sinyali, kayıt cihazındaki göstergenin türüne ayarlanır. Örneğin sayısal bir ses kayıt cihazı ise, gelen test sinyali “-18 dBFS” seviyesine ayarlanır.
-
Mikser üzerinden test sinyali kapatılır.
-
Mikrofon ses mikserine bağlanır. Mikserden mikrofonun ses kazancı “0 VU” seviyesini geçmeyecek şekilde ayarlanır.
-
Her iki cihaz birbirine kalibre edilmiş oldu. Artık her iki cihazda da ses seviye göstergeleri birbiriyle senkronize hareket edecektir.
Mikrofonların çalışma prensiplerine göre kaça ayrılır?
İkiye ayrılırlar:
1- Elektromanyetik mikrofonlar: Dinamik ve flerit mikrofonlar
2- Elektrostatik mikrofonlar: Kondansatör ve elektret mikrofonlar
Dinamik mikrofonların avantajları nelerdir?
-
Elektrik enerjilerini kendileri üretirler.
-
Sıcaklık ve nem gibi hava şartlarından çok kolay etkilenmezler.
-
El temasından, darbe ya da çarpmalardan oluşacak gürültülerden az etkilenirler.
-
Ses tonları daha sert ve vurguludur.
-
Ortamdaki diğer seslerden az etkilenirler.
-
Diğer mikrofonlara göre fiyatları ucuzdur.
Dinamik mikrofonların dezavantajları nelerdir?
-
Diyafram tepkisi çok hassas değildir. Özellikle müzik gibi ses dalgalarının çok değişken olabildiği durumlarda, diyafram çok hızlı etkileşim gösteremez.
-
Yüksek frekanslara karşı tepkileri azdır.
-
Ses kaynağına yakın çalışmak zorunda olduklarından dolayı, TV yapımları gibi programlarda görüntü çerçevesinin içinde yer alırlar.
Şerit mikrofonların avantajları nelerdir?
-
Diyaframları hassas olduklarından dolayı, sese karşı daha duyarlıdırlar.
-
Daha yumuşak tonda ses üretirler.
-
Özellikle akustik enstrümanların ses kayıtlarında tercih edilirler.
Şerit mikrofonların dezavantajları nelerdir?
-
Yüksek ses basınçlarında seslerde bozulmalar oluşabilir.
-
Çarpma ve darbelerden kolay etkilenirler.
-
Radyo, TV ve film yapımlarında tercih edilmezler.
Kondansatör mikrofonların avantajları nelerdir?
-
Diyafram yapıları esnek olduğu için yüksek frekansa karşı tepkileri de hassastır.
-
Dinamik mikrofonlara göre, ses çıkış seviyeleri daha yüksektir.
-
Daha yumuşak ve doğal ses tonu üretirler.
-
Müzik kayıtlarına uygundurlar.
-
Dinamik mikrofonlara oranla, daha uzak mesafeden ses alabilirler.
Kondansatör mikrofonların dezavantajları nelerdir?
-
Elektronik parçalardan oluştuklarından dolayı, hava şartlarına dinamik mikrofonlar kadar dayanıklı değillerdir.
-
Çalışabilmeleri için elektrik enerjisine ihtiyaç duyarlar.
-
Rüzgar ve nefes etkilerinden kolay etkilenirler. Seste bozulmalar oluşur.
-
Ses alma özellikleri hassas olduğu için, ortamdaki diğer seslerden daha fazla etkilenirler.
-
El teması ya da çarpma gibi fiziksel darbelerden kolay etkilenirler.
Mikrofonlar yönel özelliklerine göre nasıl sınıflandırılır?
- Tek yönlü mikrofonlar
- Çift yönlü mikrofonlar
- Çok yönlü mikrofonlar
- Değişken yönlü mikrofonlar
Mikrofonların ses alma kalitelerini etkileyen bazı özellikleri sayınız.
-
Frekans Tepkisi
-
Ses şiddeti ve Sinyal Seviyesi
-
Maksimum Ses Basınç Seviyesi
-
Hassasiyet
-
Yakınlık Etkisi
-
Empedans
Düşük empadanslı mikrofonların avantajları nelerdir?
-
Daha az gürültü üretirler.
-
Ortamdaki diğer elektrikli cihazların ürettikleri elektromanyetik etkilerden daha az etkilenirler.
-
Uzun kablolarla rahatlıkla kullanılabilir.
Mikrofonlar kullanım alan ve çeşitlerine göre başlıca nasıl gruplandırılabilir?
-
Kablolu Mikrofonlar: Vokal mikrofonlar, yaka mikrofonları, el mikrofonları, boom mikrofonlar, kafa tipi mikrofonlar, enstrüman mikrofonları, yüzeysel mikrofonlar.
-
Kablosuz Mikrofonlar
-
Stereo Mikrofonlar
-
Surround Mikrofonlar
Mikrofon ses kaynağına gerekenden fazla yaklaştırılırsa neler olur?
-
Özellikle bas seslerde patlamalar oluşur.
-
Kayıt seviyesinin kontrolü zorlaşır. Ses aniden yükseldiğinde, ses sinyalinde bozulmalar oluşabilir.
-
Müzik gibi ses kayıtlarında, mikrofona çarpma ya da sürtünmeler gürültülere neden olur.
-
Ses kaynağı hareketli ise; özellikle dar açılı mikrofonlarda, ses kaynağı mikrofonun etki alanından daha çabuk dışarıya çıkar.
Ses sinyallerinin miksere girişi ile çıkışı arasındaki süreçte, ses sinyallerine uygulanabilen işlemler nelerdir?
- Ses sinyallerinin seviyeleri dengelenebilir.
- Seslerin frekansları ayarlanabilir.
- Seslere efektler uygulanabilir.
- Sesler birbiri arasında karıştırılabilir.
- Sesler monitörler aracılığıyla kontrol edilir (izleme ve dinleme).
- Sesler mikserin çıkış ya da çıkışlarına yönlendirilebilir.
Ses kaydı yapılacak bütün stüdyolarda aranan en temel özellikler nelerdir?
Ses kaydı yapılacak bütün stüdyolarda aranan en temel özellikler; hacim, yalıtım ve akustiktir.