METİN OKUMA VE ANLAMA : EL YAZMASI METİNLER-III
Keyfiyet-i Rûsiyye adlı eser Osmanlı Türkçesiyle yazılmış, hangi yazı türüyle kaleme alınmıştır?
Nesih yazı türüyle kaleme alınmıştır.
“Edille” kelimesinin anlamı nedir?
Deliller demektir.
"Taraflar, yönler" anlamlarına gelen kelime nedir?
Eknâf
"Pây-i taht" tamlaması ile aynı anlama gelen söcük hangisidir?
Taht-gâh
Topkapı Sarayı Müzesi Kütüphanesi No: 1627'de kayıtlı eserin adı nedir?
Keyfiyet-i Rûsiyye
"...pâdişâhımız Sultân ibnü’s-sultân Gazî Ahmed Hân ibnü’s-sultânü’l-Gazî Mehemmed Han e‘azze’l-lâhü ensâruhû hazretleri vâkıf olmağla gayret-i şehinşâhî zuhûra
gelüb sa‘âdetlü ..............Hânı Devlet Girây Hân hazretlerini da‘vet buyurup..."
Yukarıdaki cümlede boş bırakılan yere anlam bütünlüğünü sağlamak için yazılabilecek en uygun kelime hangisidir?
Kırım
Karye sözcüğünün cem-i mükesser hâli nedir?
Kurâ; köyler anlamındadır.
" ...kral tarafından dahî kâğıdlar irsâl eylemişler ki sene-i merkûmda vâki‘ ‘Ağustos
ayının on ikinci günü cümleniz hurûc idüb şehirleri ve kasabaları ve bi’l-cümle kurâsıyla
zabt u rabt ve Türk tâ’ifesin esîr-bend ve zencîr idesiz ki ben varup hâzır bulayım deyu
tenbîh ü te’kîd itdüğünden..."
Yukarıdaki metnin günümüz Türkçesindeki karşılığı nedir?
"...Kral da onlara yazılar gönderip bahsi geçen yılın Ağustos ayının on ikinci gününde ayaklanıp şehirleri ve kasabaları köyleriyle beraber zapt edip Türkleri esir edip zincire vurasınız ki ben geldiğimde hazır bulayım diye tembihledi..." şeklindedir.
"Hurûc" sözcüğü hangi vezinle yazılır?
Fu‘ûl
Mezîdünfih İsm-i Fâ‘il olan "Müte‘allik" sözcüğü hangi vezinle yazılır?
Tefâ‘ul bâbı ism-i fâ‘il
"Vüzerâ-i ızâm" tamlaması Farsça İzâfet türlerinden hangisinin örneğidir?
İzâfet hemzesi
"Ma‘lûm ola ki Rusya İmparatoru Deli Petro, İsveç Kralı........................üzerine Poltava nâm mahalde gâlib olduğu târîhden on bir sene sonra..."
Yukarıdaki cümlede boş bırakılan yere anlam bütünlüğünü sağlamak için yazılabilecek en uygun kelime aşağıdakilerden hangisidir?
On İkinci Karl
"Müşârun-ileyh Deli Petro Rusya Devleti’nin taht-ı kraliyetine 1689 sene-i Mîlâdiyyesinde ik‘âd olundukda Bahr-i Ebyaz’da kâ‘in Arhangel mersâsından başka devlet-i mersûmenin hiçbir denizde limanı yok idi."
Yukarıdaki metnin günümüz Türkçe'sindeki karşılığı nedir?
"Adı geçen Deli Petro Rusya Devleti’nin krallık tahtına 1689 Miladî senesinde oturtulduğunda Beyazdeniz’de bulunan Arhangel limanından başka Rusya’nın hiçbir denizde limanı yoktu." şeklindedir.
Osmanlı Devleti "Leh" derken hangi ülkeyi kastetmiştir?
Polonya
Genellikle arkası toprak dolma ahşap şarampollarla muhafaza edilen, kaleden küçük, etrafı hendekle çevrilmiş korunaklı istihkam ve mevkilere ne ad verlir?
Palanka
Karşılıklı anlaşma anlamına gelen Arapça söcük nedir?
Musâlaha
Mersâ sözcüğünün Türkçe karşılığı nedir?
Liman
"...Velâkin müşârun-ileyhin tasmîm-gerdesi olan husûsâtın tahsîline lâ-yenkatı‘ ve bilâfütûr sa‘y itmek hem kendü mu‘tâdı ve hem dahi kuvvet-i meksûbesi ilelinden bulunduğu misüllü..."
Yukarıdaki cümlede yer alan sözcüklerden hangsi "Bir şeyi önceden kararlaştırmak" anlamındadır?
Tasmîm-gerde
"...hatt-ı hümâyûn virdiklerinde tedârik-i azîme meşgûl ve sene-i mübârekenin mâh-ı Şevvâli’nin beşinci gün..."
Yukarıdaki cümlede yer alan sözcüklernden hangisi sülâsî mücerred masdarın ism-i mef ‘ûlüdür?
Meşgûl
"...Kırım cezîresini ve Bucak ülkasını ve diğer nice kaza ve eyâlâtı kendü kabza-i tasarrufuna dâhil itmiş olup..."
Yukarıdaki cümlede koyu yazılmış sözcük Arapça cem‘ türlerinden hangisine örnektir?
Cem‘-i mü’ennes