İŞ ORTAMINDA PROTOKOL VE DAVRANIŞ KURALLARI

Terbiye kavramı, erdemli olmak, iyi ahlaklı olmak, görgülü olmanın; gereklerini yerine getirmekle ilgilidir. Kişiler,
terbiyeli, tanımına uymak için hal ve tavırlarını, yaşayışlarını yeniden düzenlemektedirler. Kibarlığı da içinde barındıran kavram, itaat etme anlamına gelmemektedir. Doğru cevap E'dir.

Kişileri, kaygılı; mutsuz ve sağlıksız kılarak; gündelik hayatı yaşanmaz hale getiren durumlar genellikle; kişinin kendisinin ya da toplumdakilerin görgüsüzce hareket etmesi; nezaket kuralları dışında, ölçüsüz, kaba davranışlarda bulunmasından ileri gelmektedir. Doğru cevap D'dir.

Kültür bir insan topluluğunu diğer bir topluluktan ayıran değerler, normlar, inançlar, varsayımlar ve davranış biçimlerinin bütünüdür. Doğru cevap A'dır.

Kültür bir insan topluluğunu diğer bir topluluktan ayıran değerler, normlar, inançlar, varsayımlar ve davranış biçimlerinin bütünüdür; çok katmanlıdır, homojen değildir ve durağan değil; değişkendir. Ayrıca kültür bireysel olamaz. Kültür toplumsala aittir; toplumdakilerin etkin ve edilgen etkileşimleriyle var edilmektedir. Doğru cevap B'dir.

Kültür bir insan topluluğunu diğer bir topluluktan ayıran değerler, normlar, inançlar, varsayımlar ve davranış biçimlerinin bütünüdür; çok katmanlıdır, homojen değildir ve durağan değil; değişkendir. Ayrıca kültür bireysel olamaz. Kültür toplumsala aittir; toplumdakilerin etkin ve edilgen etkileşimleriyle var edilmektedir. Toplumsallaşmada, görgü, terbiye, nezaket, kabalık, vb. kavramlarla anlatılagelen; o toplumun kültürüdür. Anlamı yaratan, değiştiren ve yok eden de insandır. Toplumu oluşturan kişilerin, kültürü; kültürle harmanlanmış kavramları, nasıl algıladığı ve davranışlarına yansıtttığı; söz konusu topluma ilişkin nitelendirmeleri de gözler önüne sermektedir. Kültür kalıtımsal değildir, öğrenilir ve insanın genlerinden değil, sosyal çevresindeki unsurlar aracılığıyla üretilmektedir (Hofstede, 2001: 5). İnsan doğumuyla birlikte aile içindeki kültürle gelişmeye başlamaktadır; okullarda ve daha sonra toplumdaki diğer organizasyonlardaki kültürle, yaşamı sonlanana değin şekillendirilirken; o da sonraki kuşaklara aktarmakta olduğu kültürü şekillendirmektedir. Doğru cevap C'dir.

Türkçede, devlet ve kamu kesiminde; gündelik hayatın devleti temsil eden kısmında, daha özel davranmayı içeren kısaca; resmiyet; resmi olmaya ilişkin esasların tamamı; “protokol” ile ifade edilmektedir. Doğru cevap A'dır.

Görgü kuralları yerine Adabı-ı Muaşeret ifadesi, günümüzde de yaygın bir şekilde “yaşama, insana yakışır şekilde toplumda varolmayı; bu varoluşa ilişkin unsurlar”ı tanımlayan, Osmanlıca bir terimdir. Doğru cevap B'dir.

Belirli bir toplum yapısında dünyaya gözlerini açan insanın toplumdaki kültürle yoğrulmasının, doğduğu toplumun koşullarına uyum sağlamasının, kısaca toplumsallaşmasının aracı “dil”dir. İnsanın yaşadığı toplumun koşullarına uygun hale gelmesi; o toplumda geçerlilik gösteren kuralları, simgeleri, imgeleri algılaması ve bakmayı, görmeyi öğrenmesidir.

Görgü kuralları yerine Adabı-ı Muaşeret ifadesi, günümüzde de yaygın bir şekilde “yaşama, insana yakışır şekilde toplumda varolmayı; bu varoluşa ilişkin unsurlar”ı tanımlayan, Osmanlıca bir terimdir. bununla birlikte, görgü kavramı, görgü kuralları da düşünülerek, aşağıdaki şekilde tanımlanabilmektedir:

Doğru cevap E'dir.

Nezaket kavramı, “insanların birbirlerine zariflik, incelik ve ölçülülük çerçevesinde davranmaları veya birbirlerini incitmemek için gerekli özeni göstermeleri”; nazik olmaları, anlamında kullanılan bir kavramdır. Doğru cevap C'dir.

Gaf, dilimize, Fransızca’dan geçen bir sözcüktür. Yersiz, beceriksiz, zamansız söz veya davranış, patavatsızlık, pot, gaflet, aymazlık içinde bulunmak; Gaf yapmak, bilmeden yersiz bir davranışta bulunmak veya başkasını incitecek söz söylemek anlamına gelmektedir. Doğru cevap D'dir

Görgü kavramı, görgü kuralları da düşünülerek, aşağıdaki şekilde tanımlanabilmektedir:

Kişi kuralları dikkate alarak davranmaktadır. Ayrıca; kişilerin içinde bulundukları toplumun bir üyesi olmalarının dışında, bir işyerinde çalışmaları nedeniyle de sorumlulukları olmaktadır. İşletmede varolan kurallara uyan çalışan kişi diğer kuralların dışında, iş etiğine ve protokol kurallarına uyarak iyi bir çalışan olmaktadır.

Toplumda, diğerini önemsizleştirmek için yapılacak her davranış, davranışta bulunana en büyük zararı vermektedir. Görgüsüz davranışların temelinde, kişinin bilinçsizliği ya da sadece kendisinin farkında olması hali; bencilliği yer almaktadır. Bilinçsiz kişi, akıllıdır, duygusaldır ancak bunun farkında değildir. Bilgisi vardır ama bilgiyi kullandığı yer uygun değildir.

Dikkat, nezaketin oluşmasına katkıda bulunan bir unsurdur. Dikkat, bir taraftan, etrafına, dünyaya, gelişmelere ilgi duymayı, bunlara başka gözle bakmayı, diğer taraftan, bundan sonuç çıkartarak davranış ve düşüncelere yeni anlamlar kazandırmayı sağlar. Temelde nazik bir ruhsal yapıya sahip bir insanın dahi kendi dışından edineceği çok şey vardır. Bunları görmenin yolu da dikkatli ve gözlemci olmaktan geçer.

Görgü kuralları, insanların birbirleriyle; bir parçası oldukları doğayla, içinde bulundukları çevreleriyle sağlıklı ve huzurlu bir biçimde yaşayabilmeleri için, uygulanması gereken kurallardır. İğneleme, kinaye alay; küçük düşürmek, hor görmek, utandırmak; görgüsüzlüktür.

Biri konuşurken, insanlarla bir aradayken; esnemek esneyenin sıkıldığını gösterir; karşındakine, beni sıktın, sıkıcısın, mesajı verir bu da nezaketsizlik, saygısızlık hatta terbiyesizlik olarak değerlendirmesini yaratır.

Mizahi bir anlatım, argo ifadeler kullanılması, mesajı alan kişinin özelliklerine göre çok olumsuz etkiler oluşmasına neden olabilir. Bunun için, e-posta yazarken anlatımda mizahi öğelere; fıkra, anektod, benzetmeler yapılması tavsiye edilmez. Çünkü, argo sözcükler, ulaşılan kişinin, kendisine küfür edildiğini düşünmesine neden olabilir.

İletinizin kısa olmasına gayret ediniz. Etkili bir yazının kişisel, açık ve kısa olması gerekir. Kısa metin içeren  e-postaların, akıllı telefonlardan okunması daha kolaydır; uzun mesajlar, içeriğin hiç okunmamasına neden olabilmektedir. Eğer, e-posta göndereceğiniz kişi ya da kişilerin kafalarını karıştırmak, zorlamak; mesajınızın okunmamasını; yanlış anlaşılmasını sağlamak, istiyorsanız; çok uzun bir e-posta yazmayı tercih ediniz.

Mahremiyet, şeffaflık, dürüstlük, samimiyet, güven gibi hususlara, zarar verecek bir etkileşimi geçerli kılmamak, kişisel ve kişilerarası düzeyde karışıklıklara neden olmamak; internet üzerinde gerçekleşen iletişimde, özen gösterilmesi gereken şeylerin başında yer almaktadır.