aofsorular.com
SHZ102U

3. Ünite 20 Soru
S

Kurumsal vatandaşlık kavramının temel felsefesi nedir?

İşletmenin ekonomik ve sosyal sorumluluklarını bütünleştirerek hem mevcut hem de gelecek nesillere karşı yükümlülüklerinin olduğunu vurgulamaktadır.

S

Kurumsal vatandaşlığın şekillendiği bakış açıları nelerdir?

İşletmelerin ticari faaliyetlerini yürütürken hukuka, ahlak standartlarına, insan haklarına tam anlamıyla uyumlu davranmaları ve faaliyetlerinin çevreye verebileceği zararı en aza indirmek durumunda olduklarını kabul etmeleri ve buna uygun davranmaları,
İşletme faaliyetlerinin sadece işletme içinde değil, aynı zamanda piyasayı, tedarik piyasalarını, içinde bulunulan yöreyi, sivil toplum örgütlerini ve kamu sektörünü de etkilediğinin ve tüm sosyal paydaşlar ile işbirliği içinde çalışması gerektiğinin bilincinde olmaları,
Bu sorumluluğun en başta işletme yönetim kurulları, yönetim kurulu başkanları ve genel müdürlerde olduğunun kabul edilmesi.

S

Kurumsal vatandaşlık nedir?

Kurumsal vatandaşlık, işletmelerin ticari faaliyetlerini gerçekleştirirken tüm yasal, ahlaki ve sosyal kurallara uyması ve toplumla arasında oluşan sosyal sözleşmenin gereklerini yerine getirmesidir.

S

Carroll’un sosyal sorumluluk modelinde ele alınan kategoriler önceliklerine göre sıralandığına göre piramidde temelden yukarı doğru hangi basamaklar bulunmaktadır.

İşletmenin temel önceliği kar ederek varlığını sürdürmektir. Bu anlamda işletme ekonomik sorumluluklarını yerine getirmelidir.

Modelin ikinci basamağında işletmenin yasal sorumlulukları yer almaktadır. 

Modelin üçüncü basamağında ahlaki sorumluluklar yer almaktadır. 

Modelin en üst basamağında gönüllü sorumluluklar olarak ifade edilen toplumun işletmeden iyi bir vatandaş olarak yerine getirmesini beklediği sorumluluklardan oluşmaktadır. 

S

İşletmelerde sosyal sorumluluğun ahlaki bileşenleri nelerdir?

• Sosyal normlarla tutarlı bir tarzda iş yürütmek, 
• Toplumun benimsediği ahlaki normları kabul etmek ve onlara saygı duymak,
• İşletmenin amaçlarını başarmaya çalışırken, ahlaki normlardan fedakârlık etmenin önüne geçmek,
• İyi bir vatandaş olarak işletmeden ahlaki açıdan ne beklendiğini açık bir şekilde tanımlamak,
• İşletmelerde dürüstlük ve ahlaki davranışın, yasalara uymanın daha ilerisinde olduğunu kabul etmek.

S

Paydaş yaklaşımı nedir?

Paydaş yaklaşımı; işletmelerin stratejik kararları ile bu kararları etkileyen ve bu kararların sonuçlarından etkilenen gruplar arasındaki karmaşık ahlaki ilişkiyi göstermek ve bu ilişkileri yönetmek için kullanılan yöntemdir.

S

Paydaş teorisinin amacı nedir?

Paydaş teorisi, işletmelerde ahlaki oluşumu incelemeye yardımcı olmak amacıyla, işletmeyi ana unsur olarak kabul etmekte ve diğer tüm ortaklarıyla ilişkilerini incelemektedir.

S

Paydaş teorisinin bakış açısını açıklayınız.

Paydaş teorisine göre işletmenin, sadece hissedarların ve yöneticilerin çıkarları doğrultusunda yönetilemeyeceğini bunun yanı sıra çalışanların, alt işverenlerin, yerel toplulukların, toplumun, sendikaların, sivil toplum kuruluşlarının,  tüketicilerin vb. grupların çıkarlarının da dikkate alınması gerekmektedir.

S

İşletmenin gerçek değerini, iş birliğinin ve rekabetin merkezinde yer alarak
sağladığı görüşünü savunan paydaş teori yaklaşımı hangisidir?

Betimleyici Paydaş Teorisi

S

Normatif paydaş teorisi nedir?

Bu teori, hipotezlerini test etmek için bakış açısını normatif sonuçlar üzerine temellendirmiştir. Normatif teori, yöneticilerin uyması gereken ahlaki gerekler
üzerinde durmaktadır.

S

İşletmelerin paydaşlarına karşı olan sorumluluk ilişkisini açıklayınız.

İşletmelerin paydaşlarına karşı olan sorumlulukları yasal bir yaptırıma bağlı değildir. Bu nedenle söz konusu paydaşlara karşı olan sorumluluğu ahlaki bir gerekliliktir.

S

Ahlaki ikilem nedir?

Bir işletmenin kanuna aykırı olmayan, ancak tüketicilere zarar verebilecek ürünü satmaya çalışması (örneğin sigara) ahlaki ikilemdir.

S

Pazar koşullarının ve rekabetle ilgili eylemlerin oluşturabileceği iş ahlakını ilgilendiren konular nelerdir?

• Fiyat sınırlamaları
• Talebin manipülasyonu
• Rakip ürünlerin sattırılmaması
• Perakende fiyatlara müdahale edilmesi
• Fiyat farklılıkları
• Fiyat anlaşmaları
• Rüşvet

S

İnsan kaynaklarıyla ilgili iş ahlakı açısından tartışılabilir konular nelerdir?

• Ücret ve çalışma haklarının gözetilmesi
• Yeni işe alımlarda ayrımcılık ve istihdamda eşitlik
• Eğitim ve yetiştirme hakları
• Ödüllendirme
• İşten çıkarmalar

S

İşletmelerde iş ahlakıyla ilgili olarak işletme dışı faktörlerle ele alınan konular nelerdir?

İşletme dışı faktörlerle ilgili konulara baktığımızda pazar ve rekabetle ilgili konular, çevre faktörleriyle ilgili konular, yasal faktörlerle ilgili konular olmak üzere dört başlık altında toplanabilmektedir.

S

İşletmelerde iş ahlakıyla ilgili olarak işletme içi faktörlerle ele alınan konular nelerdir?

İşletme içi faktörlerle ilgili iş ahlakı konularını işletme fonksiyonları olarak da ifade edilen, pazarlama, üretim, satın alma, finansman, muhasebe, araştırma-geliştirme, insan kaynakları ve halkla ilişkiler olmak üzere sekiz başlık altında toplanabilmektedir.

S

Marka benzetmeleri, ürün taklitleri, farklı ve psikolojik fiyatlandırma, fiyat anlaşmaları gibi konular işletmelerde hangi faaliyetlerde tartışma konuları arasında yer almaktadır?

İşletmelerin pazarlama çabaları ile ilgili iş ahlakı açısından tartışmalı konular arasında yer almaktadır.

S

İşletmelerin medya ile olan ahlaki ilişkilerini nasıl olmalıdır?

Medya ile kurulacak ilişkilerde aldatıcı olmayan, inandırıcı tanıtımlarda bulunmak, istedikleri bilgileri net ve doğru olarak aktarmak, yanlış bilgi vermemek, işletme çıkarları için medyayı kullanmamak en önemli sayılabilecek ahlaki ilkelerdir. 

S

Çevre ile ilgili ahlaki ilişkiler kurulamadığında ne gibi sorunlar ortaya çıkabilmektedir?

Çevreyle ilgili sorunları; hava kirliliği, su kirliliği, zararlı atıklar, toprak kaymaları, ormanların tahrip edilmesi, bitki ve canlıların dengelerinin bozulması, bazı yaşam türlerinin ortadan kalkması, betonlaşma, çarpık kentleşme gibi konular olarak sıralanabilir.

S

Yasal faktörlerle ilgili iş ahlakı konuları kapsamında hangi düzenlemeler yer almaktadır?

Çalışanların hak ve özgürlüklerinin korunması, tüketicilerin korunması, çevre sorunlarının önlenmesi, pay sahiplerinin haklarının korunması, kadın çalışanların haklarının geliştirilmesi ve istihdamda fırsat eşitliği yaratılması gibi konularda yasal düzenlemelere gidilmekte ve zaman içerisinde şartlara uygun hale getirilip geliştirilmektedir.