Kârlılık Analizi
Hangi amaçlarla işletmeler kârlılık analizi yaparlar?
Kârlılık analizi sonucu elde edilen bilgiler aşağıdaki amaçlar ve soruların yanıtlarını bulmaya yönelik olarak kullanılır:
- İşletme yöneticilerinin başarılarının değerlendirilmesi,
- Varlıkların verimli ve etkin kullanılıp kullanılmadığının belirlenmesi,
- İşletmenin kaynak yapısının kârlılığa nasıl bir etki yaptığı ve bunlara bağlı olarak firma değerinin gelecekte nasıl bir ivme kazanacağının tespiti ve hisse senetlerinin değerinin tahmin edilmesi.
Bir işletmenin kârının kaynağı nedir?
Bir işletmede kârın iki kaynağı vardır:
- İşletmenin ana faaliyetleri,
- İşletmenin yan faaliyetleri.
İşletme kârının kaynaklarından biri olan yan faaliyetler kaça ayrılır?
İşletmenin yan faaliyetleri ise süreklilik gösteren faaliyetler ve süreklilik göstermeyen (olağan dışı) faaliyetler olarak ikiye ayrılır.
İşletmelerde kârlılık nasıl tanımlanır?
Kârlılık ise bir işletmenin kazanç yaratma yeteneği olarak tanımlanabilir. Kârlılık bir orandır ve kâr ile kâra etki eden değişkenler arasındaki rakamsal ifadedir.
Kâra etki eden faktörler nelerdir?
Kâra etki eden faktörler; satışlar, giderler ve maliyetler, varlıkların miktarı ve yapısı, borçlar ile özkaynaklardır.
Varlık devir hızı neyi ifade eder?
Varlık devir hızı, bir işletmenin faaliyetlerinde finansal verimliliği ifade etmektedir.
Varlıkların kârlılık oranı nasıl hesaplanır?
Varlık devir hızı ile varlıkların geri dönme oranları birbirleri ile çarpılarak hesaplanır.
Varlıkların miktarını ve dağılımını belirleyen faktörler nelerdir?
İşletmenin türü, faaliyette bulunduğu sektör, üretim biçimi, pazarlama teknikleri gibi birçok faktör varlıkların miktarını ve dağılımını belirler.
İkincil varlık devir hızı oranları hangi amaçla kullanılır?
İkincil varlık devir hızı oranları, varlık devir hızı oranının sorunlu olması durumunda sorunun hangi varlığın devir hızı düşüklüğünden kaynaklandığını belirlemek amacıyla geliştirilmiştir.
Bir işletmenin brüt kâr marjı düşük, net kâr marjı yüksek ise bu işletme ile ilgili ne söylenebilir?
Brüt kâr marjı düşük, net kâr marjı yüksek olan işletmelerde kâr sürekli değildir. Yorumlamalarda bu ayrıntıya dikkat etmek gerekir.
Faaliyet giderlerini oluşturan giderler nelerdir?
Faaliyet giderleri; araştırma ve geliştirme giderleri, pazarlama satış ve dağıtım giderleri ve genel yönetim giderlerinden oluşur.
Olağan kârın tanımı nedir?
Olağan kâr, işletmelerin süreklilik gösteren ana ve yan faaliyetlerinin sonucunda elde edilen kârdır.
Dönem kâr marjı bir işletme ile ilgili hangi bilgiyi verir?
Dönem kâr marjı bir işletmenin olağanüstü gelir ve kârları ile olağanüstü gider ve zararlarının satışların kârlılığına etkisini açıklar.
Satışların kârlılığı oranı nasıl bulunur?
Satışların kârlılığı oranı (net kâr marjı), bir faaliyet döneminde elde edilen dönem net kârının net satışlara oranlanması suretiyle bulunur.
Satışların kârlılığının yüksek ya da düşük çıkmasını hangi faktörlere bağlayabiliriz?
Bu oranın yüksek ya da düşük çıkmasını aşağıdaki faktörlere bağlayabiliriz:
- Satışların maliyeti
- Faaliyet giderleri
- Finansman giderleri
- Olağandışı giderler
- Vergiler
Dönem net kârı oranı ile satışların kârlılığı arasındaki fark neden kaynaklanmaktadır?
Dönem net kârı oranı ile satışların kârlılığı arasındaki fark, ödenecek vergilerden kaynaklanmaktadır.
Yabancı kaynak unsurları yüksek olan işletmelerin olağan kâr marjı için ne söylenebilir?
Varlıkların finansmanında nispeten daha pahalı olan yabancı kaynak unsurlarını kullanan işletmelerde olağan kâr marjı düşük çıkar.
Kaldıraç oranı nedir ve ne için kullanılır?
Yabancı kaynak finansman oranına finans literatüründe kaldıraç oranı adı verilmektedir. Bu oran, işletmenin sağlamış olduğu yabancı kaynakların kârlılığa etkisini ölçmekte kullanılmaktadır.
Özellikle yatırımcılar tarafından ilgilenen kârlılık oranları nelerdir?
Hisse başına kazanç ve hisse başına temettü oranları özellikle yatırımcılar tarafından ilgilenilen iki önemli kârlılık kavramıdır.
Varlıkların kârlılığı yüksek, satışların kârlılığı ve özkaynak karlılığı düşük olduğu durumla ilgili ne söylenebilir?
Varlıklar verimli bir şekilde kullanılmaktadır. Özkaynak ile nansman oranı yüksek veya nansman giderleri yüksektir. İşletme satış yatını artırmak zorunda kalabilir. Bu durum rekabet açısından dezavantaj sağlar.
Bu durumda kaynak yapısı gözden geçirilmelidir. Uygun maliyetli ve uzun vadeli yabancı kaynak sağlanmalı, varlık devir hızlarına ilişkin politikaları korumalı ve geliştirmelidir.