ETKİNLİK YÖNETİMİ

Sporun başlı başına bir endüstri ve ekonomisinden bahsetmek mümkündür. Bu açıdan ilk dönemlerde spor, insanların kendini koruması, savunması ve dini kutlamalar
olarak ortaya çıkmıştır. Bu dönemde düzenlenen sportif şölenler/etkinlikler eğlenmek ve
boş zamanı değerlendirmek için yapılırken, günümüzde yaşamın birçok alanını ilgilendiren, özellikle de ekonomik olarak katma değeri yüksek bir eylem haline dönüşmüştür. C seçeneği sporun günümüzdeki etkileri ile ilgili olduğundan cevap C seçeneğidir.

Etkinlik; hedef kitleye bir mesajın iletileceği veya tutumların etkilenip davranışın
gerçekleştirileceği bir toplantının belirli bir yer ve zamanda gerçekleştirildiği faaliyetlerin tümü olarak da tanımlanabilir (Eckerstein, 2002).Goldblatt (2001), etkinliklerin kutlama yönüne dikkat çekerek, “özel bir etkinliği, özel  ihtiyaçları tatmin etmek için düzenlenen seremoni ve ritüeller ile emsalsiz bir zaman geçirme” olarak  tanımlamaktadır. Getz (1997), “özel bir etkinlik, tüketiciye
günlük deneyimin ötesinde veya normal tercihler dışında serbest zaman, sosyal, kültürel
deneyim fırsatı sunar” şeklinde tanımlamıştır. Buna göre doğru cevap E seçeneğidir.

Goldblatt (2001), etkinliklerin kutlama yönüne dikkat çekerek, “özel bir etkinliği, özel
ihtiyaçları tatmin etmek için düzenlenen seremoni ve ritüeller ile emsalsiz bir zaman geçirme” olarak tanımlamaktadır. Bu tanım evlilik kutlamaları gibi etkinlikleri açıklamasına
rağmen, ürün tanıtımı, spor rekabeti, mühendislik ve sanat eserlerinin sergilenmesi gibi
etkinlikleri tam olarak karşılayamamaktadır. Doğru cevap A seçeneğidir.

Etkinlik konusu değerlendirilirken zamanla ilgili olarak dört faktör dikkate alınmalıdır. Bunlar:
• Sezon
• Haftanın günü
• Günün saati
• Süre

Doğru cevap C seçeneğidir.

Etkinlikler ile ilgili farklı sınıflandırma yapılmakla birlikte, etkinliğin büyüklük ve ölçeği
etkinlik türünü belirlemede önemli bir değişken olarak kabul edilir. Etkinlikler büyüklüğüne ve kapsamını göre dört grup altında sınıflandırılabilir (Wagen, 2005). Büyüklük ve
kapsam sadece coğrafik genişlik olarak değil, aynı zamanda katılımcı sayısı, medya ilgisi,
altyapı, maliyet ve sağladığı yararlar ile de ilgilidir. Ölçeğe göre etkinlikler dört gruba ayrılır. Bunlar; mega, hallmark, büyük ve yerel etkinliklerdir. Bunların arasında küçük etkinlikler yer almaz. Doğru cevap A seçeneğidir.

Mega etkinlik tanımlaması 1987 yılında Ritchie ve Yangzhou tarafından yapılmıştır. Onlar
belirli bir zaman diliminde gerçekleştirilen, farkındalığı yüksek, kısa ve/veya uzun dönemde etkinliğin yapıldığı bölgenin turizm destinasyonu olarak çekiciliği yüksek olan
etkinlikleri mega etkinlik olarak tanımlamışlardır. Doğru cevap D seçeneğidir.

Mega etkinliklerin karekteristik özelliklerini şöyle sıralayabiliriz :
• Büyük kalabalık kitleleri çeker (milyonun üzerinde katılımcı sayısı).
• Büyük maliyetler yaratır.
• Kentsel yenilenmeyle sonuçlanır.
• Gerçekleştiği bölgede prestij ve saygınlık kazandırır.
• Yiyecek, içecek, konaklama ve ulaşım gibi hizmet talebini artırır.
• Festival ve diğer etkinliklerle birlikte gerçekleştirilir.
• Bölgeye büyük yatırım ve kaynak çeker.
• Uluslararası ölçeklidir.
• Büyük ölçeklidir.

Hallmark etkinliklerin özelliklerini şöyle sıralayabiliriz (Babacan ve Göztaş, 2011):
• Büyük ölçeklidir.
• Ulusal veya uluslararası düzeyde olabilir.
• Belirli bir yere bağlıdır.
• Bölgeye yatırım ve kaynak çeker.

Doğru yanıt E seçeneğidir.

İngiltere’de firmalar, yıllık yaklaşık 330 milyon sterlini işletme etkinlikleri için harcamaktadır. Yapılan bir araştırmaya göre; bağış veya kermes mantığı ile yapılan etkinlikler % 36 ile ilk sırada yer alırken, sportif etkinlikler % 14 ile ikinci sırada ve şirket misafirperverlik etkinlikleri ise % 11 ile üçüncü sırada yer almıştır. Bu bilgilere göre cevap B seçeneğidir.

Etkinlik yönetimi açısından bir diğer sınıflandırmada Tassiopoulus (2005) tarafından yapılmıştır. Bu sınıflandırma etkinlikleri planlanma, kendine özgü ve özel olma ve büyüklük kriterleri dikkate alınarak yapılmıştır. Tassiopoulus etkinlikleri planlanan ve planlanmayan olmak üzere ikiye ayırmaktadır. Bu sınıflandırmada yönetim açısından önemli olan etkinlik türü ise planlanan etkinliklerdir. Planlanan etkinlikler sıradan ve özel olmak üzere ikiye ayrılmaktadır. Özel etkinlikler; küçük ve büyük olmak üzere iki türdür. Büyük etkinlikler ise hallmark etkinlikler ve mega etkinlikler olmak üzere ikiye ayrılmaktadır. Doğru cevp A seçeneğidir.

Önemlerine göre etkinlikler; yerel, bölgesel, ulusal, ulusalarası, kıtasal, kıtalararası ve küresel olabilir. Profesyonal spor etkinlikleri özelliklerine göre etkinlik türleri arasında yer aldığından cevap C seçeneğidir.

Günümüzün modern spor etkinliklerinin nasıl geliştiğinin anlaşılmasında Yunan, mısır ve Çin kültürlerinin büyük önemi bulunmaktadır.

Sporun doğasındaki eğlenme ve rekabet olgusu, toplum tarafından daha cazip etkinlikler olarak değerlendirilmesine neden olmaktadır. Geçmişten günümüze spor etkinliklerinin toplumlar üzerinde ekonomik, sosyal, politik ve teknolojik etkisi bulunmaktadır. Bu etkileri ile etkinlikler küresel ölçekte önem arz etmektedir.

Getz ve Goldblatt etkinlik kavramını "özel", "tek seferlik", "eşsiz", ve "günlük deneyimin ötesinde" olarak tanımlamışlardır. Etkinliğin özel, ticari, sosyal veya kutlama şeklinde olması fark etmez, her etkinliğin içerisinde diğer insanlarla deneyimi paylaşma, iyi vakit geçirme ve sosyalleşme gibi amaçlar bulunmaktadır.

Etkinlik kavramı ile bağlantılı pek çok unsur söz konusudur. Bu unsurlar; etkinliğin amacı, teması, yer, hedef kitle, kaynak, zaman ve takımın güç ve kabiliyetidir.

Etkinliklerin zamanlanmasında sezon, haftanın günü, günün saati ve etkinliğin süresi dikkate alınması gereken konulardır. Genellikle, etkinlik katılımcıları ilkbahardaki etkinliğe aşırı talepte bulunurken, kış ortasındaki etkinliklere ise katılım zayıf olarak ortaya çıkmaktadır. Haftanın günlerini değerlendirdiğimizde, çoğu durumda hafta içine göre hafta sonu etkinliklere katılım daha yüksek olmaktadır. Günün saati açısından değerlendirildiğinde etkinliğin türüne ve hedef kitlesine bağlı olarak farklı saatler ön plana çıkabilir. Süre ise etkinliğin düzenleneceği günlerin planlanması açısından değerlendirilmesi gereken diğer bir konu olarak ortaya çıkmaktadır.

Etkinliklerin oluşturulmasına, geliştirilmesine ve etkinliklerin sınıflandırılmasına yardımcı olan birçok faktör bulunmaktadır. Etkinlik sınıflandırılması yapılırken bazen bu faktörlerden biri veya bir kaçı dikkate alınarak sınıflandırmanın yapıldığı görülmektedir. Etkinliklerin sınıflandırılmasında kullanılan bu faktörler şunlardır:

-Sıklık
-Büyüklük
-Coğrafi yoğunlaşma
-Konu
-Özgünlük
-Planlanma durumu
-Ziyaretçi tipleri

Özel etkinlikler; normal aktivite programı dışında, nadiren veya bir kez gerçekleşen temalı etkinliklerin tanımlanmasında kullanılır. Özel etkinlikler Shone ve Parry tarafından sınıflandırılmıştır. Bu sınıflandırmada özel etkinlikler;

-Serbest zaman etkinlikleri
-Bireysel etkinlikler
-Kültürel etkinlikler
-İşletme etkinlikleri şeklinde gruplandırılmıştır.

Sınıflandırma bilim felsefesi açısından her zaman önemli görülmüştür. Bu açıdan genel olarak spor etkinlikleri olarak sınıflandırılan etkinlikler de kendi aralarında farklı özellikleri dikkate alınarak sınıflandırılmaya tabii olmaktadır. Bu açıdan spor etkinlikleri:

-Önemlerine göre
-Gerçekleştikleri yere ve zamana göre
-Etkinliklerin özelliklerine göre sınıflandırılabilir.

Etkinlik endüstrisinin belirgin bazı özellikleri şunlardır:

-Dünya çapında ilgi
-Rekabet çevresi
-Ekonomik ve turizm etkisi
-Otantik ve yaratıcı etkinlik ürünleri
-Etkinliğin düzenlendiği yere katkıları
-Düşük risk
-Karışık tasarım ve yönetim
-Çok yönlü paydaşlar

Spor etkinliklerinin özellikleri:

-Emek yoğun
-Emsalsiz
-Dayanıksız
-Ortam ve hizmet
-Sabit zamanlı
-Soyutluk
-Ritüel ve seremoni
-Kişisel etkileşim olarak sıralanabilir.