aofsorular.com
EİD214U

Klima Sistemlerinde Enerji Ekonomisi

7. Ünite 20 Soru
S

Mantolama kavramı neyi ifade etmektedir?

Enerji tasarrufu için ilk adım olarak ısı yalıtımı tanımlanabilir. Isı yalıtımı ile yapılardaki ısı kayıpları minimuma indirilmeye çalışılmaktadır. Bunun için, bina dış kabuklarının ısıl izolasyonu artırılmıştır. Çatı, döşeme ve dış duvarla, ısıl iletkenliği düşük olan malzemelerden oluşturulmaya başlanmıştır. Zamanla izolasyon değerleri artırılarak, binalar dıştan yalıtım malzemeleriyle mantolanarak izole edilmeye başlanmıştır. Mantolama, binanın dış yüzeyinin yalıtım malzemesi ile tamamen kaplanması anlamına gelmektedir. 

S

Binalarda kullanılan yapı elemanlarının aralıklarından veya dışa açılan pencere ve kapılardan giren havaya ne ad verilir?

Binalarda kullanılan yapı elemanlarının aralıklarından veya dışa açılan pencere ve kapılardan giren havaya enfiltrasyon denmektedir.

S

Enerji tüketen cihazlar enerji verimliliklerine göre sınıflandırılması hangi şekilde yapılmaktadır?

Enerji tüketen cihazlar enerji verimliliklerine göre sınıflandırılmaktadır. En yüksek verime sahip cihaz A sınıfı ve en düşük verime sahip cihaz G sınıfı cihaz olmak üzere bu sınıflandırma şu şekildedir:

• A sınıfı • B sınıfı • C sınıfı • D sınıfı • E sınıfı • F sınıfı • G sınıfı

S

G sınıfı cihazların kullanımına hangi yılda son verilmiştir?

Avrupa’daki son anlayış, cihaz verimlerinin sınıflandırılmasıyla ilgilidir. HVAC tesisatında kullanılan çeşitli cihazlar için alt verim sınırı getirilmiştir ve bu sınırın altında çalışan cihazların pazara girmesi yasaklanmıştır. 12 kW gücün altında çalışan klima cihazları buna örnek olarak verilebilir. 2004 yılında G sınıfı (enerji tüketim seviyesi) bütün cihazların kullanımına son verilmesi kararlaştırılmış; 2010 yılında ise D sınıfı cihazların kullanımına son verilmiştir.

S

En çok bilinen ve kullanılan kompresör tipleri nelerdir?

Kompresörler, sıkıştırma işlemine göre santrifüj (merkezkaç etkisini kullanarak bir döner çark ile) sıkıştırma ve volumetrik (hacimsel) sıkıştırma olarak sınıflandırılır. En çok bilinen ve kullanılan kompresör tipleri aşağıda verilmiştir:

  • Döner (rotary) kompresörler
  • Vidalı kompresörler
  • Pistonlu kompresörler
  • Spiral (scroll) kompresörler
  • Santrifüj kompresörler
S

Kompresörler yapılarına göre ne şekilde sınıflandırılmaktadırlar?

Kompresörler yapılarına göre üçe ayrılmaktadır:

  • Hermetik tip kompresörler
  • Yarı hermetik tip kompresörler
  • Açık tip kompresörler
S

İnverter kompresörlerin avantajları nelerdir?

Isıtma ve soğutma kapasitesi; dış ortam, iç ortam ve ayar sıcaklığına bağlıdır. İnverter kompresörlerin avantajları şu şekildedir:

  • Mekan kısa süre içerisinde istenilen sıcaklı- ğa getirilebilir.
  • İnverter kompresörlerde, kompresörde kullanılan motorun devri frekans kontrollü olduğu için, kompresörün devrini ayarlayabiliyor olmak kompresör kapasitesini kontrol etmeye imkân sağlar.
  • Soğutucu akışkan kontrollü ve yüksek verimli çalışma, konfor ve enerji tasarrufu sağlar.
  • Oda sıcaklığı belirli bir aralıkta sürekli sabit kalır.
S

Isıtıcı yüzeylerin konveksiyon ve radyasyon yolu ile ısı yaydığı su devreli, doğal dolaşımlı sistemlere ne ad verilir?

Isıtıcı yüzeylerin konveksiyon ve radyasyon yolu ile ısı yaydığı su devreli, doğal dolaşımlı sistemlere statik ısıtma sistemleri denir. Radyatör yüzeylerinden veya yerden ısıtma gibi ısıtma şekilleri bunlara örnektir.

S

Kuralengez kavramı neyi ifade etmektedir?

Kuranglez, binaların zemin altı katlarında doğal ışık ve havalandırma sağlamak amacıyla yapılan bölümlerdir.

S

Isı enerjinin taşınmasında mekanik sistemlerin merkezi dağıtımının dezavantajları nelerdir?

Isı enerjisinin taşınmasında belirleyici olan diğer bir faktör ise enerjinin taşınması gereken mesafedir. Sonuç olarak mekanik sistemlerin merkezi dağıtım avantajlarına karşın bazı dezavantajları da bulunmaktadır. Bunlar;

  • Enerjiyi uzak noktalara taşıma,
  • Taşırken meydana gelen ısı kayıp ve kazançları,
  • Pik yük dışındaki düşük kapasite ihtiyaçlarındaki verim düşümü,
  • Farklı çalışma saatlerine uyum sağlama zorlukları.
S

Havalandırmadan olan ısıl kazançları önlemek amacıyla kullanılan yöntemler nelerdir?

Havalandırmadan olan ısıl kazançları önlemek amacıyla bazı yöntemler kullanılabilir. Bu yöntemler;

  • İç ortamdaki enerji tüketen cihazlardan kaynaklanan ısıl kazançları azaltmak,
  • Havalandırma sistemi ile ilişkili olan ısıl kazançları azaltmak,
  • İç ortama bağlı olan ısıl kazançları azaltmaktır.
S

Aydınlatmadan olan ısıl kazançları azaltma yöntemleri nelerdir?

Aydınlatmadan olan ısıl kazançları azaltma yöntemleri şunlardır:

  • Mümkün olduğu kadar doğal aydınlatmadan yararlanmak veya aydınlatma otomasyonu kullanmak,
  • Verimli aydınlatma armatürleri kullanmak (elektronik balastlı),
  • Armatür üzerinden havayı doğrudan dışarı atmaya imkan veren sistem ve armatürler kullanmak.
S

Avrupa standartlarına göre hava kanallarındaki sızdırmazlık sınıfları nelerdir?

Avrupa standartlarında hava kanallarında üç sızdırmazlık sınıfı tarif edilmektedir.Bu sızdırmazlık sınıfları;

  • A (düşük) sınıfı : 400 Pa’da 1,32 l/s.m2 kaçak
  • B (orta) sınıfı : 400 Pa’da 0,44 l/s.m2 kaçak
  • C (yüksek) sınıfı : 400 Pa’da 0,15 l/s.m2 kaçak olarak tanımlanmaktadır.
S

Fan coil sistemi neyi ifade eder?

Fan coil; içerisinde konveksiyon yolu ısı transferi sağlayacak ihtiyaca göre (ısıtma veya soğutma) sıcak veya soğuk su dolaştırılan bir serpantin yüzeyi ve bu serpantin yüzeyindeki akışkanın hava yolu ile bulunduğu ortama ısı transferi işlemini gerçekleştirebilmesi için içerisinde kademeli bir fan bulunan, aynı ortamda hem ısıtma hem de soğutma yapılması istenirse dört borulu olarak da kullanılabilen HVAC bileşenidir.

S

Gaz fazındaki maddenin gazlı ısısını vererek daha soğuk bir ortamda sıvı hâle dönüşmesine ne ad verilir?

Gaz fazındaki maddenin gazli ısısını vererek daha soğuk bir ortamda sıvı hâle dönüşmesine yoğuşma denmektedir. Örneğin su buharının soğuk camda su damlalarına dönüşmesi gibi.

S

"Su soğutmalı VRV ısıtma ve soğutmayı yapan ısı pompaları"nın ısıtma ve soğutmayı yapan ısı pompalarından farkı nedir?

Su Soğutmalı VRV Isıtma ve Soğutmayı Yapan Isı Pompaları'nın (Water Cooled Heat Pump), ısıtma ve soğutmayı yapan (Heat pump) VRV’den farkı, ısının hava soğutmalı kondenser ile dışarı atılmayıp su soğutmalı kondenser yoluyla dışarı atılmasıdır. Sistem hem ısıtma hem de soğutma amaçlı kullanılabilir. Bu seriler de heat pump VRV sistemler gibi soğutmada çalıştırılırken tüm iç üniteler soğutma modunda çalışmak zorundadır. Herhangi bir iç üniteyi ısıtma modunda çalıştırmak mümkün olmaz. Aynı durum ısıtma modunda iken de geçerlidir.

S

Su soğutmalı toprak kaynaklı VRV ısıtma ve soğutma sisteminin özellikleri nelerdir?

"Su soğutmalı toprak kaynaklı VRV ısıtma + soğutma (Ground Source Water Cooled Heat Pump)"ın, su soğutmalı VRV’den farkı toprak kaynaklı suyu kondenser ısısını dışarı atmak için kullanmasıdır. Sistem hem ısıtma hem de soğutma amaçlı kullanılabilir. Bu seriler de heat pump mantığındadır, sistem soğutmada çalıştırılırken tüm iç üniteler soğutma modunda çalışmak zorundadır. Herhangi bir iç üniteyi ısıtma modunda çalıştırmak mümkün olmaz. Aynı durum ısıtma modunda iken de geçerlidir.

S

Karışım havası damperlerinin kontrol edilmesine ne ad verilir?

Soğutma sırasında, uygun dış ortam şartları mevcutken, dış hava-dönüş havası karışım damperi kullanılarak taze hava oranı arttırılabilir ve böylece kompresör kullanılmadan soğutma yapılabilir. Bu şekilde karışım havası damperlerinin kontrol edilmesi durumu ekonomizör olarak adlandırılır.

S

Ekonomizör işlemi hangi şekillerde gerçekleştirilir?

Soğutma sırasında, uygun dış ortam şartları mevcutken, dış hava-dönüş havası karışım damperi kullanılarak taze hava oranı arttırılabilir ve böylece kompresör kullanılmadan soğutma işlemi olan ekonomizör iki şekilde gerçekleştirilebilir:

  • Sıcaklık kontrolü
  • Entalpi kontrolü
S

Zon kontrolünün faydaları nelerdir?

Zon kontrolü, binayı ısıtma veya soğutma kont- rolünün birbirinden bağımsız yapıldığı bölgelere ayırmaktır. Bu sayede, her ayrı bölgenin ayrı bir ayar değeri, kontrolörü ve ilgili bölgeye giden ısıyı kontrol eden son kontrol elemanı bulunur. Zon kontrolünün faydaları aşağıdaki gibi sıralanabilir:

  • Gün ve mevsimlere göre değişen ısıtma/soğutma ihtiyaçlarına göre sistemin kendisini uyarlaması,
  • Bölgelerin ayrı ayrı sıcaklıklara ayarlanabilmesi,
  • Binanın her yerinde homojen konfor şartlarının sağlanması,
  • %30’a varan enerji tasarrufu sağlaması.