COĞRAFİ BİLGİ SİSTEMLERİNE GİRİŞ

Jüpiter, Satürn, Uranüs, Neptün ve Plüton ise dış gezegenler olarak adlandrılırlar.

Dünya üzerindeki kıtalar (büyüklüklerine göre); Asya, Afrika, Kuzey Amerika, Güney Amerika, Antarktika, Avrupa ve Avustralya (Okyanusya)’dır.

Dağ oluşumu demektir. Yer kabuğunun oynak yerlerinde tabakaların kıvrılmaları sonucunda dağların oluşması “orojenez” diye adlandırılır.

Dalgaların aşındırmasıyla yalıyar (falez); biriktirmesi yoluyla da kıyı seti, kıyı oku, tombolo, lagün gibi kıyı şekilleri oluşur.

Özel Haritalar:Bir konunun uzmanları tarafından yapılan ve kullanılan özel amaçlı haritalardır.

Jeolojik haritalar, jeomorfoloji, iklim, nüfus, toprak, orman ve ekonomi haritaları özel haritalardır.

gerçek alan = haritadaki alan × ölçek böleninin karesi

gerçek alan = (6 × 7) × (400.000 cm)2
gerçek alan = 42 × (4 km)2
gerçek alan = 42 × 16 = 672 km2 dir.

Kaya tuzu, jips, kumtaşı, kil taşı, kalker, tebeşir ve konglemera tortul kayalar  gruba girer.
Andezit ise Püskürük (Mağmatik) kayalar grubundandır.

Jeolojik devirlerin dördüncü zamanı Kuaterner olarak adlandırılır.

Birinci zaman (Paleozoik) devirdir.

Yer ölçümü anlamındaki jeodezi, haritacılık ve topoğrafyanın kuramları doğrultusunda yer yuvarlağının modellenmesiyle yer yuvarlağında ve dış alanında koordinat sistemlerini tanımlayan, referans ağlarını oluşturan, mekansal bilgileri bu ağ ve sistemlerle ilişkilendiren ve zamana bağlı değişimlerini izleyen bilimdir.

Fiziki coğrafyanın alt grupları şunlardır: Matematik coğrafyası, hidroğrafya, iklim bilimi, biyocoğrafya ve jeomorfoloji. Tarım coğrafyası, ekonomik coğrafyanın alt gruplarından biridir.

Dünya’nın küre şeklinde olduğunu ilk öne süren filozof Pitagaros olmuştur.

Gece ve gündüz sürelerinin eşit olduğu 21 Mart ve 23 Eylül günlerinde Güneş tam doğudan doğar ve tam batıdan batar. Bu nedenle, bu tarihlerde bu yöntemle kesin doğru sonuç alınır.

Püskürük (Magmatik) Kayalar: Dünya’nın iç kısımlarında bulunan kızgın maddelerin yer kabuğu içine sokulması ya da yeryüzüne püskürerek yığılması, zamanla katılaşıp soğuması sonucu oluşan kayaçlardır. Andezit, bazalt, granit ve tüfler bu gruptaki kayalardandır.

Yer kabuğunun esnek olduğu bölümlerdeki birikme alanlarına “Jeosenklinal” denir. Bu birikme alanları yan basınçlara uğradığında sıkışır, kıvrılır ve birbirini izleyen sıradağları oluşturur. Yan basınçlarla oluşan yer kırıklarına “fay”; yer kabuğunun kırılmalar sonucunda çevresine göre yüksekte kalan bölümlerine “horst”; horstlar arasında kalan çöküntü alanlarına da “graben” adı verilir.

Akarsuların veya buzulların oluşturduğu, dağları boyuna ve enine kesen uzun çukurlara “vadi” adı verilir.

Orta Ölçekli Haritalar: Genellikle bir ülkeyi veya kıtayı gösteren haritalardır. Ölçekleri 1:100.000 ile 1:800.000 arasında olan haritalar bu gruba girerler.

Yüzey şekillerini göstermek için farklı yöntemler kullanılır. Bu yöntemlerin başlıcaları şunlardır:

gerçek alan = haritadaki alan × ölçek böleninin karesi

gerçek alan = (3 × 3,5) × (500.000 cm)²

gerçek alan = 10,5 × (5 km)²

gerçek alan = 10,5 × 25 = 262,5  km²dir.