aofsorular.com
BSİ104U

Bankacılık Faaliyetleri

2. Ünite 20 Soru
S

Bankacılık Kanunu kapsamında bankaların faaliyet konuları hangi unsurlardan oluşmaktadır?

• Mevduat kabulü,

• Katılım fonu kabulü,

• Nakdî, gayrinakdî her cins ve surette kredi verme işlemleri,

• Nakdî ve kaydî ödeme ve fon transferi işlemleri, muhabir bankacılık veya çek hesaplarının kullanılması dahil her türlü ödeme ve tahsilat işlemleri,

• Çek ve diğer kambiyo senetlerinin iştirası işlemleri,

• Saklama hizmetleri,

• Kredi kartları, banka kartları ve seyahat çekleri gibi ödeme vasıtalarının ihracı ve bunlarla ilgili faaliyetlerin yürütülmesi işlemleri,

• Efektif dahil kambiyo işlemleri; para piyasası araçlarının alım ve satımı; kıymetli maden ve taşların alımı, satımı veya bunların emanete alınması işlemleri,

• Ekonomik ve finansal göstergelere, sermaye piyasası araçlarına, mala, kıymetli madenlere ve dövize dayalı; vadeli işlem sözleşmelerinin, opsiyon sözleşmelerinin, birden fazla türev aracı içeren basit veya karmaşık yapıdaki finansal araçların alımı, satımı ve aracılık işlemleri,

• Sermaye piyasası araçlarının alım ve satımı ile geri alım veya tekrar satım taahhüdü işlemleri,

• Sermaye piyasası araçlarının ihraç veya halka arz yoluyla satışına aracılık işlemleri,

• Daha önce ihraç edilmiş olan sermaye piyasası araçlarının aracılık maksadıyla alım satımının yürütülmesi işlemleri,

• Başkaları lehine teminat, garanti ve diğer yükümlülüklerin üstlenilmesi gibi garanti işleri,

• Yatırım danışmanlığı işlemleri, portföy işletmeciliği ve yönetimi,

• Hazine ve Maliye Bakanlığı ve/veya TCMB ve kuruluş birlikleri nezdinde oluşturulan bir sözleşme kapsamında üstlenilen yükümlülükler kapsamında alım-satım işlemlerine ilişkin piyasa yapıcılığı,

• Faktöring ve forfaiting işlemleri,

• Bankalararası piyasada para alım satımı işlemlerine aracılık,

• Finansal kiralama (leasing) işlemleri,

• Sigorta acenteliği ve bireysel emeklilik aracılık hizmetleri,

• BDDK tarafından belirlenecek diğer faaliyetler.

S

Ekonomik birimlerin mevduat oluşturma nedenleri temelde hangi amaçlara dayanarak yapılır?

• Getiri elde etme amacı,

• Saklama ve koruma amacı 

• İşlem amacıdır.

S

Mevduatlar türlerini açıklayınız.

• Para birimine göre mevduatlar

• Süre esasına göre mevduatlar

• Mülkiyet esasına göre mevduatlar

• Faiz oranının yapısına göre mevduatlar

• Hesabı açtıranın niteliğine göre mevduatlar

S

Türk bankacılık sisteminde süre esasına göre mevduatlar nelerdir? Açıklayınız.

• Vadesiz mevduat

• Vadeli mevduat

• İhbarlı mevduat

• Birikimli mevduat

S

İhbarlı mevduat nedir? Açıklayınız. 

Çekileceği tarihten 7 gün önce yazılı bir ihbar verilmek suretiyle çekilebilen mevduat türüdür. İhbarlı mevduat, daha çok vadeli mevduatlarda mevduat sahibinin istediği zaman parasını çekebilmesini sınırlandırmaktadır. Bankalar ellerindeki mevduatlara dayanarak kredi planlamalarını yaptığından mevduatların oluşturulan vadelerden önce bankadan çekilmesinden olumsuz etkilenebilmektedir. Bu amaçla bankalar, ihbarlı mevduatlar oluşturularak mevduatın bankadan çekilmesinin etkisini belli oranda azaltabilmektedir. Belirli bir süre için sınırlandırabilmektedir. İhbarlı mevduatlar daha çok vadeli mevduatlar temel alınarak oluşturulabilmekle birlikte vadesi belirgin olmayan mevduatlar için de oluşturulabilir.

S

Bireysel mevduatı açıklayınız.

Bir gerçek kişi adına açılan mevduat türüdür. Bireysel mevduatta, mevduatın anaparası ve getirisi üzerinde, mevduat sahibinin tam ve sınırsız yetkisi vardır. Bireysel mevduat üzerinde, mevduat sahibi hariç üçüncü kişilerin hiçbir hak ve tasarruf yetkisi yoktur.

S

Değişken faizli mevduatı açıklayınız.

Faiz getirisinin sabit bir unsura bağlanmadığı, faiz oranının ülke içinde veya uluslararası düzeyde genel kabul gören bir endeks veya bir değişken gösterge esas alınarak belirlendiği mevduat türüdür. Değişken faizli mevduatlarda, dönemler itibarıyla vade sonunda hak kazanılan faiz getirisi, daha önceden belirlenmiş zaman içinde değişkenlik gösteren bir endeks veya ekonomik gösterge esas alınarak hesaplanır.

S

Bankada mevduatın oluşturulma amacı veya mevduatı kimin açtırdığı önem taşır. Nitelikleri açısından mevduat türleri nelerdir?

• Tasarruf mevduatı

• Ticarî mevduat

• Resmî kuruluşlar mevduatı

• Bankalararası mevduat

• Diğer kuruluşlar mevduatı

S

Tasarruf mevduatını açıklayınız.

Gerçek kişiler tarafından bu ad altında açtırılan ve ticari işlemlere konu olmayan mevduat türüdür. Tasarruf mevduatlarının oluşturulma amaçları hesabı açtıran gerçek kişinin amacına bağlıdır. Tasarruf sahibi gerçek kişi bireysel getiri elde etme amacı, saklama amacı veya işlem amacı ile bu tür bir mevduat oluşturabilir. Bu mevduatlarda bir ticari amaç yoktur, tamamen bireysel amaçlar ön plandadır.

S

Kredi türleri ortak özellikleri dikkate alındığında bir takım sınıflandırmalara tabi tutulabilir. Bu sınıflandırmalar nelerdir?

• Para birimine göre krediler

• Süre esasına göre krediler

• Kullanım amacına göre krediler

• Faiz oranının yapısına göre krediler

• Hesabı açtıranın niteliğine göre krediler

• Niteliğine göre krediler

• Teminatına göre krediler

S

Bankacılık sisteminde genel olarak süre esasına göre krediler nelerdir?

• Vadesiz krediler

• Kısa vadeli krediler

• Orta vadeli krediler

• Uzun vadeli krediler

S

Krediler kullanım amaçlarına göre sektörel veya meslekî olarak da sınıflandırılabilir.Bunlar nelerdir?

• Tarım kredileri

• Meslekî krediler

• Konut kredileri

• İhracat kredileri

S

Tüketim Kredilerini açıklayınız.

Bu tür krediler üreticiden çok tüketiciye yönelik kredilerdir. Tüketicilerin, gelecekte elde edeceği gelirlerinden karşılamak üzere tüketim malları veya hizmetleri almaları amacıyla kullandırılan kredilerdir. Bu krediler genellikle bankalar tarafından oluşturulmakla birlikte malı pazarlayan firmalar tarafından da açılabilir. Örneğin, günümüzde beyaz eşya satıcısı işletmelerin mallarını satmak amacıyla anlaştıkları bankalar üzerinden müşterilerine finansman imkânı sundukları görülmektedir.

S

Sabit faizli kredileri açıklayınız.

Sabit faiz getirili kredilerde faiz baştan belirlenen bir oran esas alınarak tespit edilir ve vade sonuna kadar da hiçbir şekilde değiştirilemez. Sabit faiz oranlı krediler çekilen kredi tutarı değişmediği takdirde borçlu kimse her dönem aynı tutarda anapara+faiz ödemesini yerine getirir.

S

Kamu kredilerini açıklayınız.

Bankalar tarafından; Devlet, özel idare, belediye, köy gibi kamu tüzel kişilerine açılan kredilerdir. Kamu kurumları tüzel kişiliğe sahip olmakla birlikte kamu kredileri kamuya özel krediler olduğundan kurumsal kredilerden farklılaşır. Özellikle teminat sistemleri ve diğer kredi sözleşmesi unsurları kamu kredilerinde kurumsal kredilere göre farklılaşabilmektedir.

S

Nakdi kredileri açıklayınız.

Bankalarca para ve para hükmündeki unsurların verilmesi suretiyle kullandırılan kredilerdir. Bankaların genellikle yoğun olarak kullandırdığı kredi türü bu kapsamdadır

S

Açık krediler nelerdir? Açıklayınız.

Bankalar tarafından oluşturulan kişisel borçlanmaya dayalı ve sadece borçlunun imzası karşılığı verilen kredilerdir. Bu kredide borçlunun piyasadaki itibarı, ahlaki durumu, mal varlığı, birinci derecede önemlidir. İtibarlı kişi ve kurumlara herhangi bir teminat göstermeksizin verilen kredilerdir.

S

Repo ve ters repo işlemlerine konu olabilecek menkul kıymetler nelerdir?

• Devlet tahvilleri,

• Hazine bonoları,   

• Banka bonoları ve banka garantili bonolar,

• Kamu Ortaklığı İdaresi, Toplu Konut İdaresince ihraç edilen borçlanma senetleriyle, mahallî idareler ve bunlarla ilgili idare, işletme ve kuruluşların Sermaye Piyasası Kanunu uyarınca ihraç ettikleri borçlanma senetleri,

• Varlığa dayalı menkul kıymetler (VDMK) dahil olmak üzere menkul kıymetler borsaları veya teşkilatlanmış diğer piyasalarda işlem gören veya borsada tescil edilmiş olan borçlanma senetleri

S

Repo-ters repo işlemleri oldukça çeşitli ve esnek olup günümüzde yapılan repo-ters repo türleri nelerdir?

Gecelik Repo

Açık Repo

Fiktif (Karşılıksız) Repo

Sürekli Repo

Vadeye Kadar Repo

Döviz Swapı Repoları

Esnek Repo

S

Akreditif nedir? Açıklayınız.

Akreditif; ithalatçının ülkesindeki bir bankanın, ihracatçının ülkesindeki bir banka aracılığıyla belirli bir parayı ihracatçıya, istenilen dış ticarete konu belgeyi önceden saptanan bir süre içinde ibraz etmesi (sunması) koşuluyla ödemeyi taahhüt etmesidir. Daha başka bir ifadeyle akreditif; ihraç edilen malların bedellerinin ödenmesi konusunda belirli şartların yerine getirilmesinden sonra ödemenin yapılacağına ilişkin bir çeşit teminattır. Akreditif, şartlı bir ödeme taahhüdüdür.