1961- 1982 Arası Türkiye’de Anayasal Düzen
1960 darbesinden sonra 12 Haziran 1960 tarihinde çıkarılan 1 sayılı Kanun'un 1. Maddesiyle, Türk Milleti adına hâkimiyet hakkını kullanma yetkisi hangi kişi veya kuruma verilmiştir?
Millî Birlik Komitesi
1960 darbesinden sonra çıkarılan 13 Aralık 1960 tarih ve 158 sayılı Kanun’a göre hangi kurumun üyeleri, yeni oluşturulacak Temsilciler Meclisi'nin de "doğal üyeleri" olarak kabul edilmiştir?
Bakanlar Kurulu üyeleri
1961 Anayasasının "kazuistik" olarak nitelendirilmesinde etkili olan iki nedeni sıralayınız?
"Hem madde sayısı fazladır, hem de birçok maddesinde ayrıntılı düzenlemelere yer verilmiştir."
1961 Anayasası'nın, "anayasanın üstünlüğü ve bağlayıcılığı" ilkesine işlerlik kazandırmak amacıyla Türk hukukuna getirdiği (kurumsal) yenilik ne olmuştur?
Anayasa Mahkemesi'nin kurulması.
1961 Anayasası egemenliğin "kayıtsız şartsız Türk milletine ait" olduğunu teyit etmekle beraber, millet egemenliğinin kullanımı hakkında 1921 ve 1924 anayasalarından farklı olarak hangi ilkeyi kabul etmiştir?
Egemenliğin "yetkili organlar eliyle kullanılması" ilkesini benimsemiştir.
1961 Anayasası'nın “Kişinin Hakları ve Ödevleri" kısmında tanımlanmış olan insan haklarının, George Jellinek’in sınıflandırmasında da yer aldığı üzere, hangi nitelikteki haklar olduğu kabul edilmektedir?
"Negatif" statü haklarıdır
1961 Anayasası'nın güvence altına aldığı kişinin temel hakları ve hürriyetleri, ilgili anayasanın 11. maddesine göre, ancak hangi yolla sınırlandırılabilir?
Kanunla (yani TBMM’nin iradesiyle).
1961 Anayasası yasama erkini, 1924 Anayasası'ndan farklı düzenlemiştir. Buna göre, 1961 Anayasası'nın yasama erkinin kullanımı ve kurumsal yapısı hakkında getirdiği temel değişiklik nedir?
İki meclisli bir yasama organı öngörmüştür.
1961 Anayasası, görevleriyle ilgili işlemlerden dolayı Cumhurbaşkanının ilke olarak sorumlu olmadığı hükmünü getirmiştir. Dolayısıyla Cumhurbaşkanının tek başına hiçbir işlem yapamayacağı bu hukuksal sistemde, Cumhurbaşkanının kararlarından kimler sorumlu tutulabilir?
Başbakan ve ilgili bakanlar
1961 Anayasası, görevleriyle ilgili suçlardan dolayı Cumhurbaşkanını ve Bakanlar Kurulu üyelerini yargılama görev ve yetkisini hangi organa vermiştir?
"Yüce Divan" sıfatıyla Anayasa Mahkemesi'ne
1961 Anayasası sisteminde Bakanlar Kurulu, kime veya hangi organa karşı "sorumlu" tutulmuştur?
Millet Meclisi
1961 Anayasası'nın yasama ve yürütme erkleri hakkındaki genel ilkeleri göz önüne alındığında, 12 Mart 1971 Muhtırası sonrasında yürütmenin güçlendirilmesi amacıyla yasama yetkisi kapsamında Anayasaya getirilen en önemli değişiklik nedir?
Bakanlar Kuruluna kanun hükmünde kararname çıkarma yetkisi verilmiştir.
12 Mart 1971 Muhtırası sonrasında, 1961 Anayasasının temel haklar ve hürriyetler konusunda getirdiği düzenlemelerde devlet memurlarına ilişkin hangi anayasal sınırlandırmalar kabul edilmiştir?
Sendika kurma hakları kaldırılmış ve siyasi partilere üye olmaları yasaklanmıştır.
Küçük siyasi partilerin parlamentoda temsil edilmesine imkan verdiğinden dolayı oyların bölünmesine ve böylece 1970'li yıllarda koalisyon hükümetlerinin kurulmasına yol açtığına inanılan seçim sisteminin adı nedir?
Barajsız d’Hondt sistemi
12 Eylül 1980 darbesinden sonra 2324 sayılı “Anayasa Düzeni Hakkında Kanun” çıkarıldı. Bu Kanunun 2. maddesine göre, Anayasa’da Türkiye Büyük Millet Meclisine, Millet Meclisine ve Cumhuriyet Senatosuna ait olduğu belirtilmiş bulunan görev ve yetkiler geçici olarak hangi kişi veya kuruma devredildi?
Milli Güvenlik Konseyi'ne.
1961 Anayasası'nı hazırlamak üzere oluşturulan Kurucu Meclis'in, Milli Birlik Komitesi ve Temsilciler Meclisi olmak üzere iki kanadı vardı. 1982 Anayasası'nı hazırlamak üzere benzer şekilde oluşturulan Kurucu Meclis'in bir kanadının adı Milli Güvenlik Konseyi ise, diğer kanadının adı nedir?
Danışma Meclisi
Anayasaların kendilerini bir önceki dönemdeki siyasi, sosyal, hukuksal ve ekonomik gelişmelere göre konumlandırdığını ve ilgili dönemdeki sorunları çözmeye yönelik hükümler getirdiğini kabul eden bir siyaset bilimci, 1961 ve 1982 anayasalarını nasıl niteler veya adlandırır?
"Tepki" anayasaları.
1982 Anayasası, seçimden sonra 45 gün içinde bir hükümet kurulamaması veya kurulsa bile güven oyu alamaması durumunda siyasi bir tıkanıklığa yol açılmaması amacıyla 1961 Anayasası'ndan farklı olarak hangi düzenlemeyi getirmiştir?
Cumhurbaşkanı’na TBMM seçimlerini yenileme yetkisi vermiştir.
1949 Alman Anayasası, 1958 Fransız Anayasası ve 1982 Türk Anayasası'nın benimsediği üzere, sağlam bir parlamento çoğunluğuna dayanmayan hükûmetlere güç ve istikrar kazandırmaya yönelik hukuk kurallarının oluşturduğu siyasal/anayasal sisteme ne ad verilmektedir?
Rasyonelleştirilmiş parlâmentarizm.
1982 Anayasası’nda yapılan en köklü ve önemli değişiklik, 2017 yılında 6771 sayılı Anayasa Değişikliği Kanunu’yla yapılan değişikliktir. Bu değişiklikten sonra Türkiye'deki oluşan hükümet sistemine siyaset biliminde temel olarak ne ad verilir?
Başkanlık sistemi.